Why I chose Sony camera

Sony-cameraကျွန်တော် ကင်မရာစကိုင်ဖူးတုန်းက DSLR ပေါ့န​ောက်ပိုင်း full-frame DSLR ပြောင်းနဲ့ လန်းစ်တွေလဲ aperture ကျယ်ကျယ်တွေဝယ်ကိုင်နဲ့ အချိန်ကြာလာတော့ ကင်မရာဆို ထသွားထလာ သယ်လို့ရတဲ့ ကင်မရာအသေးတွေပဲ ခရီးထွက်ရင် ကိုင်ချင်လာတယ်။ DSLR က လေးပေးမယ့်လဲ ရောင်းစားလို့တော့ မဖြစ်သေးဘူးပေါ့လ​ေ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူ့မှာ အားသာချက်တွေ ရှိသေးတာကိုး မှန်ဘီလူးမျိုးစုံတယ် ယေဘူယျအားဖြင့် မှန်ဘီလူးဈေးက mirrorless ထက် နဲနဲပိုသက်သာတယ်။ အခြား accessory, flash စသဖြင့်များတယ်ပေါ့။ ဆိုတော့ ရောင်းပစ်လို့မဖြစ်တော့ ကင်မရာအသေး တလုံးလဲ ထပ်လိုချင်တော့ Fuji X100 S လေးဝယ်ဖြစ်တယ်။

သူကတော့ rangefinder လို့ခေါ်တဲ့ ကင်မရာအမျိုးအစားပေါ့။ တကယ့် rangefinder အစစ်တော့ မဟုတ်ဘူး technical အရပြောရရင် ပုံစံတူတယ် function တူတယ်။ သေးတယ်ပေါ့ပါးတယ် crop-frame ပေမယ့် 1.5 factor နဲ့ သူရဲ့ lens အသေတပ်ထားပြီးသား focal lenght 23mm f/2 နဲ့ ဆို full-frame 35mm ကွက်တိဆိုတော့ အရမ်းကြိုက်တယ်။ DSLR 35mm မဝယ်နိင်ခင်က 40mm pancake လန်းစ်ကို သုံးခဲ့တာဆိုတော့ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ အနေအထားကွက်တိပဲ။ ပုံတွေတော်တော်များများ ရိုက်ဖြစ်တယ် အဲဒီ ကင်မရာလေးနဲ့ ကာလာ၊ sharpness ဘာမှ ပြောစရာကို မရှိဘူး။

ဘက်ထရီက ကင်မရာသေးတော့ သူလဲလိုက်သေးသွားတော့ DSLR လောက်တော့ မခံဘူးပေါ့ ဒါလဲ နားလည့်ပေးလို့ ရပါတယ် ဆိုဒ်သေးတာကိုး ဒါတောင် ပုံ ၃၀၀ လောက် အသာလေးရိုက်လို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့်သိပ်မခံလိုက်ပါဘူး ၁ နှစ်ကျော်တော့ ဆင်ဆာမှာ ဘာပြသနာဖြစ်လဲမသိဘူး ညနေလို အချိန်တွေရိုက်ရင် လေးထောင့်စပ် ISO noise လို pattern အကွက်တွေပေါ်ပေါ်လာလို့ လစ်သွားတယ်။ ဘန်ကောက်ရောက်တုန်း Fuji service center သွားတော့ ပြင်ရင် ဒေါ်လာ 500 လောက်ကျမယ်ဆိုလို့ မပြင်တော့ပဲ ဒီအတိုင်းပဲထားလိုက်တော့တယ်။ Singapore ကနေ second hand ဝယ်ရင်တောင် အဲဒီဈေးလောက်ပဲဆိုတော့ မပြင်တော့ဘူးပေါ့။

14 Tips for Creating Effective Hashtags

Hashtagကျွန်တော်တို့ ဆီမှာ နောက်ပိုင်း social media facebook ပေါ်ပြူလာ ဖြစ်လာပြီးတဲ့နောက် hashtags လဲ အသုံးများလာတာတွေ့ရပါတယ်။ Hashtags ကို အချို့ကလဲ အပြာရောင်စာလုံးလေး ပေါ်လို့ လှလို့ဆိုပြီး ဝါကျတစ်ကြောင်းစာလောက် စာတွေရေး သုံးတဲ့သူများလဲ ရှိသဗျ။ နောက် hashtags ကို campaign တွေမျိုးမှာ အသုံးချတာလဲ တွေ့ရတယ် သီးသန့်ဖြစ်တဲ့ သတင်း အချက်အလက်ရှာရလွယ်ဖို့တို့ နိုင်ငံရေး campaign တို့ products / commercial campaign တို့ မှာ သုံးလာကြတယ်။

Hashtags ကို စတွင်တွင်ကျယ်ကျယ် သုံးတာကတော့ twitter မှာ သုံးတာပဲ ခင်ဗျ။ Twitter က အရင်ကတည်းက search engigne friendly လဲဖြစ်တယ် hashtags လိုမျိုးလေးတွေထည့်ပြီး တူရာ topic အကြောင်းအရာတခုကို ပြောကြရင် ထည့်သုံးပါတယ်။ Hashtags ဆိုတာလဲ အမှန်တော့ Categorized လုပ် အမျိုးအစားခွဲတာမျိုးပါ။

ကိုယ်က ဒီနေ့ iPhone အသစ်ထွက်မှာမို့ iPhone အကြောင်းပြောရင် #iPhone လို tag လေး စာသားအဆုံးမှာထည့်ထားရင် အကယ်လို့များ အခြားတယောက်က အွန်လိုင်းမှာ လက်ရှိ iPhone အကြောင်း ဘယ်သူတွေ live ပြောနေလဲ ရှာချင်ရင် လွယ်တာပေါ့။ Hashtags အထောက်အပံ့ပေးတဲ့ social media တိုင်းမှာ # လေးနဲ့ စာသားလေးတွေလိုက်ရင် အဲဒီစာသားလေးဟာ ကလစ်နှိပ်လို့ ရတဲ့ စာလုံးလေးဖြစ်ပြီး နှိပ်လိုက်တဲ့အခါမှာ အဲဒီလို ဆင်တူ စာသားနဲ့ # tags ပါတဲ့ social media က ပို့စ်တွေကို အချိန်နဲ့ တပြေးညီပြပေးမှာပါ။ ဒီနေ့အချိန်မှာတော့ Hashtags က social media တိုင်းနီးပါး အထောက်အပံ့ပေးထားပါပြီ Twitter, Facebook, Instagram, Tumblr, Google+, Pinterest စသဖြင့် အကုန် support လုပ်နေပါပြီ။ ဆိုတော့ Hashtags ဟာ သုံးတတ်ရင် powerful campaign tools တခုပါပဲ။ Marketing campaing ပဲလုပ်လုပ် political campaign ပဲလုပ်လုပ် သုံးတတ်ရင် သုံးတတ်သလို အကျိုးရှိပါလိမ့်မယ်။

Painting A Photograph without Permission

Obey Obamaပန်းချီဆရာအချို့ ဓာတ်ပုံကို ပန်းချီပြန်ဆွဲတဲ့ အခါ မူရင်း ဓာတ်ပုံုဆရာဆီမှာ ခွင့်ပြုချက်တောင်းရင်ကောင်းမယ် ထင်တယ်ဗျာ… မီဒီယမ်ချင်းမတူပေမယ့် visual art ချင်းတူတူ မူရင်းရိုက်တဲ့သူက ကြည့်ရင် သူ့ပုံုမှန်းသိနေတာပဲ… ဒီအတိုင်း ဓာတ်ပုံုကြိုက်လို့ ကူးဆွဲပြီး သိမ်းထား ဘာမှမဖြစ်ပေမယ့် ဂယ်လာရီတင်မယ် ရောင်းမယ်ဆို မူရင်း ဓာတ်ပုံုဆရာဆီက ခွင့်တောင်းသင့်ပြီ ထင်ပါတယ်… မူရင်းဓာတ်ပုံုဆရာလဲ သူပုံု print ရောင်းရခက်မှာပေါ့… ခဏတိုင်းပဲ ဓာတ်ပုံုပန်းချီပြန်ဆွဲပြီး မူရင်းဆရာခွင့်မတောင်းလို့ ပြသနာတက်တာတွေ့ဖူးပါတယ်။

ဒီနေ့မနက်လဲ မန်းလေးက အန်တီစု မွေးနေ့ ဓာတ်ပုံု၊ ပန်းချီပြပွဲမှာ ကျွန်တော်ရိုက်ထားတဲ့ ပုံု ပန်းချီပြန်ဆွဲထားတာလေးတွေ့လိုက်လို့ပါ။ ခွင့်တောင်းရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့ဗျာ ကောင်းတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်တဲ့ပွဲပဲကိုး… ခုအွန်လိုင်းတက်လာမှ ပုံုမြင်ရပေမယ့် ခွင့်ပြုပါတယ်။

ဒါပေမယ့် နောက်ဆို ဆင်ခြင်နိုင်အောင် ပြသနာမဖြစ်ရအောင် US မှာ ဖြစ်ဖူးတဲ့ ကေ့စ်တခု ပြချင်ပါတယ်။ Obey clothing ကနေ အိုဘားမား ပုံနဲ့ change ဆိုုတဲ့ illustation ပုံု ပိုုစတာတွေ အကျီတွေထုတ်ရောင်းတော့ Associated Press က တရားစွဲဘူးပါတယ်။ AP က ဓာတ်ပုံုဆရာပုံု ခွင့်ပြုချက်မယူပဲ illustation ပြန်ကူးဆွဲပြီး လုပ်လို့ပါ။ နောက်ဆုံုးတော့ AP က နိုင်သွားပါတယ်။ မီဒီယမ်ပ​ြ​ောင်း ကိုယ်တိုင်ရ​ေးဆွဲထားလဲ မူရင်းပုံပိုင်ရှင်ခွင့်ပြုချက်မပါရင် အကျုံးမဝင်ဘူးဆိုတာ သိစေချင်တာပါ။

Confession or IDK

Ravens from Khamti, Naga Areaဘဝမှာ ဗုဒ္ဒဘာသာဝင် တယောက်အနေနဲ့ နေထိုင်ရင်း လူမှု့အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ တခါတရံ ဘေးကျပ်နံကျပ် ပြသနာတွေ ကြုံရတတ်ပါတယ်။ တချို့ကြုံရတာတွေက ပြောရခက်တယ် မရှိမကောင်း ရှိမကောင်းတို့၊ မပြောလဲမဖြစ် ပြောလဲမဖြစ် အခြေအနေတွေကြားထဲက ကျွန်တော် ကြုံရတဲ့ တချို့ကို ဒီနေရာမှာ မှတ်သားထားချင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုပြောရမလဲ အပြစ်ကို ဝန်ခံတယ်ပြောရမလား ဆွေးနွေးစိတ်သက်သာရအောင် ကိုယ့်ကိုကိုယ် အားပေးတယ်ပဲခေါ်ရမလားပဲ။ မှားချင်လဲမှားနေမှာပေါ့လေ။

ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ထဲမှာ နာဂတောင်တန်းဒေသ မှာ နိုင်ငံခြားက လာရိုက်တဲ့ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် မှာ ကျွန်တော်က ဘာသာပြန်၊ ပရိုရမ်အတွက် စီစဉ်သူတယောက်အနေနဲ့ အလုပ်လုပ်ရပါတယ်။ အမှန်တော့ အဲဒီ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ရိုက်တဲ့ ထုတ်လုပ်ရေး၊ ဒါရိုက်တာတွေက ကျွန်တော့ကို သင်ပေးခဲ့တဲ့ ဆရာတွေပါပဲ။ ရိုက်ရင်းနဲ့ ဒေသခံမိတ်ဆွေဓာတ်ပုံ ဆရာတယောက်က အကြံပေးတယ် ကျွန်တော်တို့ နာဂရိုးရာ ယစ်ပူဇော်တာ ရိုက်ချင်လားတဲ့။ ရိုက်ချင်ရင် ဒီအတိုင်းတော့ ဒေသခံတွေကို သရုပ်ပြခိုင်းလို့မရဘူး ဒေသခံတွေက နတ်ကိုတကယ်မပူဇော်ပဲ မပင့်ရဲဘူးဆိုတော့ မိတ်ဆွေကပြောတာက ဝက်တကောင်တော့ ရင်းရမယ်တဲ့။ ဝက် တကောင်ဝယ်လိုက်ပြီးရင် နတ်ပူဇော်တာ ရိုက်လို့ရတယ်တဲ့ တကယ်ပူဇော်တာဆိုတော့ ဒေသခံတွေလဲ လုပ်ပြတယ်တဲ့။

အဲဒီမှာ စအခက်တွေ့တယ် ကျွန်တော်က ပရိုဂရမ် စီစဉ်၊ ဘာသာပြန်တာလဲ လုပ်ပေးရတော့ အဲဒီအကြောင်းကို ပြောရင်ကောင်း မပြောရင်ကောင်း အင်မတန်မှ အခက်တွေ့တယ်။ ပြောလိုက်ရင် အဖွဲ့က ရိုက်မယ် ဝက်ဝယ်သတ်ရအောင် ဆို ကျွန်တော်က တကယ်သတ်တာမဟုတ်ပေမယ့် တာဝန်မကင်း စိတ်မသက်မသာဖြစ်ရမယ်၊ မပြောပြန်ရင်လဲ သူများဆီက လခယူ အလုပ်လုပ်နေသူတယောက် အနေနဲ့ တာဝန်မကျေ၊ ထိန်ချန်သူ တယောက်လိုဖြစ်မယ်။ ဒွိဟဖြစ်ရတယ်… နောက်ဆုံးတော့လဲ အဲဒီအကြောင်းကို ဒါရိုက်တာ ကိုပြောပြလိုက်ပါတယ်။

Building Understanding

Yangon-Mandalay Highway Road, 2013တရက်က ညနေစောင်းမှာ ကျွှန်တော် မြို့ထဲကနေ အိမ်ကို ကားမောင်းပြန်လာရင်း ယုဇနပလာဇာ ရေှ့အရောက်လောက်မှာ ကားတေွတန်းစီပိတ်နေတာ ကြံုံရတယ်။ ကားက ၂ တန်းစီစ​ီပြီးသွားနေကြတာ ကျွှန်တော့််ညာဘက်မှာ ကားတစ်စီးရှိတယ်။ အဲဒီကားက ရေှ့ကကားတန်းရေွှ့သွားရင် ဖြည်းဖြည်းမရေွှ့ပဲ လီဘာကို အရမ်းနင်းပြီး အရှိန်နဲ့ရေွှ့တယ်၊ နောက်ရေှ့က ပိတ်သွားလို့ပြန်ရပ်သွားပြန်ရင် သူလဲ ဘရိတ်ဆောင့််အုပ်ပြီး ရပ်တယ်။ စိတ်ထဲမှာတော့ အန္တရာယ်အတော်များတယ်လို့ တေွးနေတုန်းမှာပဲ အဲဒီကားက အရှိန်နဲ့ရေွှ့ပြီး ဘရိတ်ဆောင့်အုပ်တဲ့ အချိန်မှာပဲ နောက်ကကားကလဲ ကားပိတ်တာလွတ်ပြီထင်ပြီး အရှိန်တင်အမောင်းနဲ့ သူ့ကား ဖင်ဘန်ပါကိုဝင်ဆောင့်မိတော့တာပဲ။

အမှန်တော့ အဲဒီလိုဖြစ်ရတာက ယာဉ်စည်းကမ်း ဥပဒေ အရဆိုရင်တော့ နောက်ကားကမှားပေမယ့် တကယ်တမ်း ရှေ့ကားမှာလဲ အပြစ်ရှိပါတယ်။ သူ့အပြစ်က နောက်ကားကို မျှော်လင့်ချက်တွေပေးပြီး သူတကယ် ခရီးရောက်အောင်မသွားနိင်တာက နောက်ကားဝင်ဆောင့်မိစေတာပါပဲ။ သူမောင်းတဲ့ပုံစံကနောက်ကားကို နားလည်မှု့လွဲသွားစေတာက ပြသနာစတာပါပဲ။ ဒီလိုပဲ တကယ့်လောကထဲမှာလဲ ခဏတွေ့တဲ့ သူစိမ်းဖြစ်ပါစေ နားလည်မှု့နဲ့ ယုံကြည်မှု့ကို တဖြည်းဖြည်းတည်ဆောက်ယူရတာပါပဲ။ နားလည်မှု့လွဲရင် ပြသနာရှိနိုင်တယ် ဆိုတာက ဒီလိုအဖြစ်တွေက သက်သေပါပဲ။

ဒါကြောင့်လဲ ကျွန်တော်ကားမောင်းရင် ဖြည်းဖြည်းပဲမောင်းပြီး ပိတ်တဲ့နေရာဆို နောက်ကားကို မျှော်လင့်ချက်မပေးမိအောင် ရှေ့ကား မှန်ထဲကနေဖောက်ကြည့်ပြီး ဟိုးအရှေ့မှာ ဘယ်လိုရွှေ့သလဲကြည့်တယ်၊ ကြည့်လို့မရတဲ့ ကားအကြီးမျိုးဆို သူရွှေ့ရင် နောက်ကနေ ဖြည်းဖြည်းချင်းလိုက်ရွှေ့ပါတယ်။ ဒါမှ ကျွန်တော်ကား ရွှေ့တဲ့ အရွှေ့ကိုကြည့်ပြီး နောက်ကားလဲ အရှိန်မတင်တော့ပဲ ဖြည်းဖြည်းလိုက်ရွှေ့ကြတာပါ။

Backpacking Travel

IMG_8367ဒီဘက်နှစ်တွေမှာ ဓာတ်ပုံစရိုက်ဖြစ်တဲ့နောက်ပိုင်းက စပြီး travelling ဆိုတဲ့ ခရီးသွားခြင်းက ကွျန်တော့် ဝါသနာ တစ်ခုလို နောက်ပိုင်းဖြစ်လာပါတယ်။ ခရီးသွားတာက တော်ရုံမသိသာတာ သွားပါများရင် တဖြည်းဖြည်း စွဲလမ်းလာပြီး မသွားရမနေနိင် အငြိမ်နေနေရပြီဆိုရင်ကို မနေတတ်အောင်ဖြစ်တတ်တဲ့ ရောဂါ တစ်ခုမှန်းသိလာရတယ်။ ၂ လ၊ ၃ လလောက် ခရီးမထွက်ပဲ အိမ်မှာ နေရရင်ကို ပျင်းသလိုလို၊ မပျော်သလိုလိုဖြစ်လာပါရော။ ဒီတော့ ခရီးထွက်ရင်ဘာအရေးကြီး ဆုံးလဲဆိုတာရှိလာပြီ ခရီးထွက်ရင် အရေးအကြီးဆုံးက ခရီးရောက်ဖို့ပါပဲ ခရီးရောက်ဖို့ဆို ခရီးဖင့်စေတဲ့ ပစ္စည်းတွေ မသယ်တာအကောင်းဆုံးပဲ။

ယောက်ကျားလေးလဲဖြစ်တဲ့ ကွှန်တော့်အနေနဲ့ကတော့ ခရီးထွက်ရင် ပေါ့ပေါ့ပါးပါးသွားရတာ ကြိုက်ပါတယ်။ ဓာတ်ပုံရိုက် ဝါသနာပါတာမို့ အထူးသဖြင့် လက် ၂ ဖက်လုံး ဘာအထုပ်မှ ဆွဲစရာမလိုပဲ အားနေဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီတော့ ခရီးသွားရင် ရှိသမျှပစ္စည်း ကျောပိုးအိပ်ထဲ အကုန်ဆံ့အောင်ထည့်တာပေါ့။ မလိုတာယူတာလဲ ဝါသနာမပါလို့ အဝတ်အစားဆို ၃ စုံလောက်ပါပါတယ်။ အနွေးထည်လိုမျိုးက လိုအပ်ရင် တစ်ထည်ယူပါတယ် အနွေးထည်တွေက ဆိုဒ်ကြီးတာကြောင့် ကျောပိုးအိတ်ထဲ ထည့်မသယ်ပဲ ခရီးသွားပြီဆိုမှ ကိုယ်မှာပဲဝတ်ပါတယ် မဟုတ်လဲ ကားပေါ်၊ လေယာဉ်ပေါ်က အေးတာကိုး။ နောက် ရူးမလိုရင် ယူလေ့မရှိပါဘူး ရိုးရိုးဖိနပ်ပဲကြိုက်တာကြောင့်ပါ လိုရင်တော့ ရူးကိုစီးပြီး၊ ရိုးရိုးဖိနပ်ကို ကျွှတ်ကျွှတ် အိတ်နဲ့ပဲထုတ်ပြီး ကျောပိုးအိတ်ဘေးက အပြင်အိတ်လေးမှာထည့်ယူပါတယ်။

ခရီးသွားတိုင်းအရေးကြီးတာက ရက်ရှည်နေမှာလားပေါ်မူတည်ပြီး အသေးအဖွဲပစ္စည်းလေးတွေပါဖို့ကလဲ လိုအပ်ပါတယ်။ အနည်းဆုံး သွားတိုက်တံ၊ သွားတိုက်ဆေး ပါတယ်။ လက်သည်း ညှပ်ပါတယ်၊ လက်သည်းညှပ်က လက်သည်းညှပ်ယုံတင်မဟုတ် အခြားနေရာတွေလဲ အသုံးဝင်ပါတယ်။ နောက် ဘလိတ်ဒါး အသေးလေး၊ ဆေးလိပ် မသောက်တတ်ပေမယ့် လိုရမယ်ရ မီးခြစ်၊ နေမကောင်းဖြစ်တတ်ရင် ဆေးပေါ့။ ကွျန်တော်က နေမကောင်းဖြစ်ခဲတာမို့ ဆေးဆောင်ဖို့မလိုပေမယ့်၊ မျက်စိ တခါတလေ ယားတတ်တာမို့ vrohto ဆိုတဲ့ မျက်စဉ်းဆေးလေးတော့ အမြဲယူရတယ်။ နောက် ပင်လည်ရေမျက်နှာပြင်မတူတော့ရင် နားယားတတ်တာမို့ နားဖာကလော်တံနဲ့ ဂွမ်းတံလေးတွေက မပါမဖြစ်ပါပါတယ်။ နောက် ပုဝါလိုတစ်မျိုး၊ ခြုံထည်လိုတစ်မျိုး။ မျက်နှာသုတ်ပုဝါလိုတစ်မျိုးသုံးလို့ရမယ် scarf တစ်ထည်တော့ပါတယ်။ အခြားတော့ ထူးထူးခြားခြား မရှိတော့ပါဘူး။

Professionalism & Me

IMG_5741ကျွှန်တော် အရင်တုန်းက ဝါသနာ အရ web design စလုပ်ခဲ့တုန်းက အမှားတွေ အများကြီးမှားခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ professional မပီသခဲ့မှု့ဟာ အမှားတွေပဲလို့ပြန်တွေးတိုင်း သတိရမိပါတယ်။ အသက်လဲငယ်သေးတယ် တကယ်လဲ pro မဟုတ်ခဲ့ပါဘူး။ ကတိကိုလွယ်လွယ်ပေးမိခဲ့တာရယ် တကယ်တမ်း ကတိကိုပြန်မထိမ်းနိင်တာရယ်၊ အားနာတတ်တာတွေက တကယ့် အမှားတွေပါ။

အသိမိတ်ဆွေတွေ web site တစ်ခုခု အပ်တိုင်း စျေးဆစ်တိုင်း လျှော့ပေးခဲ့တာတွေကလဲ အမှားတွေပါ။ အားနာလို့ လျှော့ပေးခဲ့တာပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာ အားနာတာဟာ တကယ်ကို အလုပ်မဖြစ်တဲ့ အကြောင်းတွေဆိုတာနောက်မှ အမှားတွေကနေသင်ယူခဲ့ရပါတယ်။ အသိတွေဆိုတော့ စျေးအရမ်းဆစ်ကြ ကဲကွာလုပ်ပေးမယ်ဆိုပြီးလုပ်ပေး တကယ်တမ်းမှာ ကိုယ်က အလကားလုပ်ပေးသည့်တိုင်အောင် တချို့ လုပ်ဆောင်ချက် features တွေက ကိုယ်တိုင်လဲ အလကားမရတဲ့အခါ ကိုယ့်ငွေကိုစိုက်ထုတ်ရတယ်။ ကြာတော့မစိုက်ချင်တော့ဘူး အကျိုးအမြတ်အတွက် လုပ်တာ မဟုတ်သည့်တိုင်အောင် ကိုယ်အတွက် service ခဘာမှမယူတာတောင် မဖြစ်စလောက် ဒိုးမိန်းဖိုး၊ ဟို့စတင်ဖိုးပဲယူ လိုက်တာပေ့မယ်။ အသိမိတ်ဆွေတွေက လာတွေ့ပါဦး ဟိုဟာလေးပြင်ပေးပါဦး နဲ့လုပ်တဲ့အခါ ကိုယ့် taxi ခနဲ့ကိုယ် သွားတွေ့ရ ဗိုက်ဆာကိုယ့်ဖာသာ ဝယ်စားရနဲ့ အချိန်ကုန်၊ ငွေကုန်ဖြစ်လာတဲ့အခါ တကယ်တမ်း မိတ်ဆွေတွေ မျှော်မှန်းထားသလို site အပြီး feature စုံမထည့်နိုင်တော့တာရယ်၊ ကိုယ့်ပိုက်ဆံကိုယ်စိုက်ရတော့ တက်တက်ကြွကြွ မရှိတော့တာက ပြသနာပါ။

ကွျန်တော်တို့ နိင်ငံမှာက တော်တော်များများက ငါဘယ်လို အနစ်နာခံရတာဆိုပြီး မဏ္ဏပ်တိုင်တက်ပြချင်ကြပါတယ်။ ရဲ ကလဲ ရဲ အလျောက် မဖြစ်စလောက်လခလေးနဲ့ ကိုယ့်စားရိတ်ကိုယ်ရှာပြီး ပြည်သူကို ကာကွယ်ရတယ်ပြောတယ်၊ စစ်သားကလဲ မဖြစ်စလောက် လခ ဆန်ကြမ်းစားပြီး ကာကွယ်ရတယ်ပြောတယ်။ အမှန်တော့ အဲဒီလိုနဲ့ပဲ တစ်လွဲ မာန်မာနတွေနဲ့ နိုင်ငံလဲမွဲလာခဲ့တာလို့ထင်တယ်။ ကွျန်တော်လို အားနာလို့ အသိမို့ လုပ်ပေးရတာမျိုးပေါ့။ တကယ်တမ်းက အကျိုးအမြတ်မယူသည့်တိုင်အောင် ရပ်တည်နိုင်လောက်တဲ့ အခြေအနေမရှိရင် သမ္မာအာဇီဝကျဖို့ဆိုတာ အတော်ခက်ခဲပါတယ်။ Professional အစစ်ဆိုရင် ကိုယ့်ဝန်ဆောင်ခအတွက် အကျိုးအမြတ်မယူတောင် ထိုက်သင့်တဲ့ ကုန်ကျစားရိတ်၊ လမ်းစားရိတ်၊ အထွေထွေစားရိတ်တွေ တောင်းရဲဖို့လိုတယ်လို့ ကွျန်တော် အမှားတွေကနေ သင်ခန်းစာရခဲ့ပါတယ်။ အားနာတာ ၂ ဖက်လုံးအတွက် အလုပ်မဖြစ်ဖူးဆိုတာ ကွျန်တော်သိလိုက်ရတယ်။

Does Technology ruin Arts?

Canonet Film Camera ကျွှန်တော် ဓာတ်ပုံ စရိုက်တော့ နည်းပညာသမား ပီပီ အနုပညာထက် နည်းပညာဘက်ကို ပိုလိုက်ခဲ့မိတယ်။ တိုးတက်လာတဲ့ နည်းပညာနဲ့အတူ အရင်က နည်းစနစ် technique ဆိုတာတွေဟာ ပိုလွယ်လာတာလဲပါတယ်။ ဓာတ်ပုံ ထက် ကင်မရာ ကိုပိုအလေးပေးလေ့လာမိတယ်။ တကယ်တမ်းတော့ ပြောင်းလဲနေတဲ့ နည်းပညာခေတ်ထဲမှာ technical အပိုင်းကို လေ့လာရတာက လွယ်ပါတယ် ၂ နှစ်လောက် အတွင်းမှာ ဘယ်လိုပုံလိုချင်ရင် ဘယ်လိုရိုက်ရမယ် ဆိုတာတွေ အကုန်နားလည်လာခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ခံစားမှု့ အနုပညာတော့ ထင်သလောက် မတက်လာဘူး။ နည်းပညာ​ ပေါ်ရာခိုင်နှုန်းတော်တော်များများ မှီခို နေရတဲ့ ဓာတ်ပုံပညာက အခြား အနုပညာတွေထက်စာရင် ပိုပြီး လူအထင်သေးပြီး လျှော့တွက် ခံရတဲ့ အနုပညာ တစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။

တိုးတက်လာတဲ့ ကင်မရာ နည်းပညာတွေကြောင့် စျေးအသင့်အတင့် ကင်မရာ ကိုင်နိုင်သူတိုင်း ခံစားမှု့၊ အနုပညာ မပါသည့်တိုင်အောင် ကြည့်ပျော်ရှု့ပျော်ရှိလှတဲ့ ပုံထွက်ကို ရကြတယ်။ အခြား အနုပညာရပ်တွေမှာတော့ ပြောပလောက်အောင် အခြားသူတွေ ဝင်တိုးလို့မရနိုင်ဘူး ဥပမာ ဆိုရရင် ဂီတ နဲ့ ပန်းချီ လိုမျိုးပေါ့ စျေးကြီးတဲ့ ဂစ်တာ ဒါမှမဟုတ် ကင်းဗတ်၊ ဆေးရောင်စုံ ဝယ်လဲ မလေ့လာ၊ မကျင့်၊ ခံစားမှု့ မရှိရင် ဖြစ်ဖြစ်မြောက်မြောက် တတ်မလာပါဘူး။ ကင်မရာမှာ တော့ တိုးတက်မှု့မြန်လွန်းတာကြောင့် အနည်း ဖုန်းတိုင်းမှာ ကင်မရာပါနေပြီး ကင်မရာတိုင်းမှာ လွယ်ကူတဲ့ setting နဲ့ လူတိုင်း auto ထားရိုက်နိုင်နေပါပြီ။ အဲဒီမှာ လူတွေဟာ ဓာတ်ပုံပညာကို အထင်သေးလာပြီး လုပ်ရလွယ်တဲ့ industry တစ်ခုထင်ပြီး အစုအပြုံလိုက် အပျော်တမ်းပဲ ဖြစ်ဖြစ် လုပ်စားဖို့ပဲဖြစ်ဖြစ် တိုးဝင်ကြပါတယ်။

ကွျန်တော် ကိုယ်တိုင်လည်း ကင်မရာနည်းပညာ sensor တွေ ဘယ်မှန်ဘီလူးနဲ့ ရိုက်ရင် ဘယ်လို distortion, background compress စတာတွေ စာဖတ် လက်တွေ့လုပ်နဲ့ အချိန်အတော်ကြာ လေ့လာခဲ့ဖူးတယ်။ ဒါတွေက သိထားရင်မမှား၊ လုပ်တတ်ရင်လဲမမှား ပေမယ့် အဲဒီ နည်းပညာတွေကို ပုံတစ်ပုံဖန်တီးတိုင်း ငါဘယ် လန်းစ် နဲ့ ဘယ် setting နဲ့ ရိုက်ရင် ဘယ်လို effect နဲ့ ဘယ်လို distortion, ဘယ်လို blur မျိုးတွေရမယ် ဆိုတာတွေက အနုပညာ ဖန်တီးမှု့ထက်ပိုပြီး ခေါင်းထဲရောက်နေတော့တယ်။ တကယ်တမ်း ပုံရဲ့ ခံစားမှု့၊ ကြည့်ရှု့သူကို စွဲဆောင်နိုင်မှု့ ဆိုတာတွေက သိပ်မရှိတော့ပဲ နည်းပညာ၊ technique အကူအညီနဲ့ လုပ်ယူထားတဲ့ ဖန်တီးမှု့တွေက ပိုနေတော့တယ်။

Dear Street Photographers, It’s Universal Language

IMG_6079Visual Arts ကို ​ကြိုက်မိတဲ့အထဲမှာ အချက်တစ်ချက်က visual arts ဟာ universal language တစ်ခုဖြစ်တယ် လူသားတိုင်း ယေဘူယအားဖြင့် နားလည်ခံစားလို့ရအောင် လုပ်ပေးနိုင်တယ်လို့ ခံစားမိတာကလဲ တစ်ချက်ပါပါတယ်။ Visual arts တွေဖြစ်တဲ့ photography, icon design လုပ်တာပဲဖြစ်ဖြစ် pictogram ပဲဖြစ်ဖြစ် ပန်းချီကားတစ်ချပ်ပဲဖြစ်ဖြစ် အားလုံးဟာ ဘာသာစကား တစ်ခုခုကို မမှီခိုပဲ ကြည့်ရှုခံစားသူ viewer နဲ့ communicate လုပ်နိုင်ဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။ ကျွှန်တော်တို့ ဘယ်နိုင်ငံပဲသွားသွား လေဆိပ်တွေမှာ ရှော့ပင်းမောတွေမှာ သူတို့နိုင်ငံဘာသာစကား မတတ်ဘူး၊ စာမဖတ်တတ်သည့်တိုင်အောင် အိမ်သာကဘယ်နေရာမှာ ဓာတ်လှေကားက ဘယ်မှာ မီးလောင်ရင်ထွက်ရမယ့် အပေါက်ကဘယ်မှာ စသဖြင့် ခွဲခြားသိကြပါတယ်။ ဆိုလိုတာက အဲဒီ pictogram လေးတွေဟာ ဘာသာစကားအပေါ်မမှီခိုပဲ လူတိုင်း အခြေခံနားလည်နိုင်တဲ့ universal language ဖြစ်တာကြောင့်ပါ။

ဒီအချက်လေးကို သတိပြုမိရင် သူ့ရဲ့ အရေးပါတဲ့အချက်လေးကိုခံစားမိရင် street photographer တွေ အနေနဲ့ သတိထားသင့်တာက ကိုယ့်ရဲ့ ဓာတ်ပုံဟာ ဘာသာစကား စာတစ်ခုခုကို မှီခိုမှ အဓိပ္ပါယ် တစ်ခုခုရှိတယ်ဆိုရင် တစ်ခုခုတော့လွဲနေပြီ ဆိုတဲ့အချက်ကိုသတိထားသင့်ပါတယ်။ ဥပမာ ဓာတ်ပုံထဲက မြန်မာစာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အင်္ဂလိပ်စာပဲဖြစ်ဖြစ် စာသားနဲ့ အခြား subject တစ်ခုခုနဲ့တွဲမှ ကိုပေးချင်တဲ့ message တစ်ခုခုရတယ်ဆိုရင် အဲဒီပုံက အခြား စာမဖတ်တတ်တဲ့သူတစ်ယောက် အမြင်မှာတစ်မျိုးဖြစ်နေပါပြီ။ အနည်းဆုံးတော့ ဘာသာစကား စာ တစ်ခုခုကို မှီခိုနေတဲ့အတွက် အဲဒီ စာကိုဖတ်တတ်မှရမယ့်အတွက် ပုံက universal language မဖြစ်တော့ပဲ အကန့်အသတ် တစ်ခုခုဖြစ်နေတာမျိုးပါ။ ဥပမာ – နံရံ မှာ ကွမ်းတံတွေး မထွေး ရဆိုပြီး မြန်မာလိုရေးထားတာလေး ပုံထဲမှာပါမယ် အဲဒီရှေ့မှာ လူတစ်ယောက်က ထွေးနေတဲ့ပုံမျိုးဆို မြန်မာစာ ဖတ်တတ်သူ အနေနဲ့ ဟာ ဒီလူက အနောက်မှာ စာကပ်ထားတာတောင်ထွေးနေတာပဲ ဆိုပြီး အချိန်ကိုက်ရိုက်ထားမိတဲ့အတွက် ပုံကောင်းလို့ပြောပေမယ့် မြန်မာစာမဖတ်တတ်တဲ့ အခြားနိုင်ငံကလူတစ်ယောက်အတွက် ဘာမှထူးဆန်းတဲ့ပုံ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ လူတစ်ယောက် တံတွေးထွေးနေတာပဲ မင်းပုံကဘာထူးဆန်းလို့လဲ ဖြစ်သွားမှာပါ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကိုယ်ပုံက စာသားရဲ့ အဓိပ္ပါယ် နဲ့ လူကိုသွားတွဲထားလို့ပါ။

A Trip to Laiza, Kachin State – 1

An old van @ Lashio Bus Stationပထမ အစကတော့ နိုဝင်ဘာလ ထဲမှာ ကချင် Kachin Independence Army ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ လိုင်ဇာ နယ်မြေမှာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ အစည်းအဝေးပွဲ ရှိတယ်ကြားမိတယ် ဒါနဲ့ အဲဒီကိုလဲ မရောက်ဖူးတာနဲ့ သွားဖို့ပြင်ရတယ်။ အဲဒီဘက်မှာ ဓာတ်ပုံ အရမ်းရိုက်ချင်နေတာလဲပါတာပေါ့။ အသိမိတ်ဆွေ သတင်းထောက်တွေကို မေးကြည့်တော့ အမတစ်ယောက်က သွားမှာလို့ပြောတယ် ဒါနဲ့ ကိုယ်လဲသွားမယ်ဆိုပြီး တစ်ယောက်ထဲသွားဖို့လုပ်ဖြစ်တယ်။ လက်မှတ် ကို အောင်မင်္ဂလာဝန်းထဲက ရွှေမန္တလာ ကားဂိတ်ကို ဖုန်းဆက်မေးကြည့်တော့ လားရိှုးအထိ ရှိတယ်ဆိုတာနဲ့ ၂၇ ရက်နေ့သွားဖို့ လက်မှတ်မှာထားလိုက်တယ်။ တကယ်တမ်းက သွားသာသွားချင်တာ သတင်းဓာတ်ပုံရိုက်ဖို့ အတွက် assignment လဲမရှိ လက်ထဲမှာလဲ ပိုက်ဆံမရှိဘူးရယ်။ အိမ်ကိုတောင်းဖို့ကလဲ အဆင်မပြေဘူး တောင်းရင် လိုင်ဇာ ဘက်ဆိုတာသာသိရင် ပေးလွှတ်မှာမဟုတ်တော့ ဒီလိုပဲသွားတာပေါ့ ဆိုပြီး စိတ်ဆုံးဖြတ်ထားလိုက်ရတာပါပဲ။

တကယ်တမ်း အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်မှာ ကားဂိတ်သွားတော့ အသွား taxi ဖိုးရှိတယ် ဟိုရောက်တော့ ကားလက်မှတ်ဖိုးက ၂ သောင်းလောက်ကျတာ ပေးလိုက်ရတော့ လက်ထဲမှာ ၂ သောင်းလောက်ပဲ ကျန်တော့တယ်။ ဒါနဲ့ ကားဂိတ်မှာပဲ assignment ရလို့ မုံရွာဖက်သွားရမယ့် ကိုသက်ထူး လဲရှိနေတော့ ဖုန်းဆက်ပြီး ကားဝန်းထဲက လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ ချိန်းပြီး ပိုက်ဆံ ၂ သောင်းခွဲ ချေးလိုက်ရတယ်။ ဒီလိုနဲ့ လက်ထဲ ၄ သောင်းကျော်လောက် ပြန်ဖြစ်သွားတယ်။ ဒီလိုနဲ့ပဲ ခရီးစထွက်ခဲ့ပါတယ်။ ကားပေါ်မှာ မအိပ်ချင်ပေမယ့် ဇွတ်အိပ်ပျော်အောင် အိပ်ရတယ် နောက်ရက်လဲ ခရီးဆက်သွားရမှာကိုး ကားက အဝေးပြေးလမ်း ၁၁၅ မိုင်မှာ တစ်ခါရပ်တယ်။ ဗိုက်လဲမဆာဘူး ပိုက်ဆံလဲခွျေတာမှ ရမယ်ဆိုပြီး ကားရပ်တဲ့နားတင် သီချင်းနားထောင်ရင်း နေနေလိုက်တယ်။ ပိုက်ဆံမပါပဲ တစ်ယောက်ထဲခရီးထွက်လာခဲ့တော့ စိတ်ထဲကတွေးပူနေတာနဲ့ ကားပေါ်မှာပဲ ပြင်ဦးလွင် မှာနေတဲ့ ကိုသခင်ကြီး ဆီညကြီးဖုန်းဆပ်ပြီး အပူကပ်ရတော့တယ်။ ပိုက်ဆံလေးရှိရင် ချေးပါဦးလို့ ပြင်ဦးလွင် စားသောက်ဆိုင်မှာ ကားခဏနားရင် လာပေးပေးပါပေါ့။ ကံထူးချင်တော့ ကိုသခင်ကြီး ကလဲ ပိုက်ဆံပြတ်နေတဲ့ အချိန်ဖြစ်နေတော့ မရတော့ဘူး။ ကားကလဲ တကယ်တမ်းတော့ ပြင်ဦးလွင် မှာ မနားဘူးဗျ။ နောက်တော့ မနက် ၆ နာရီ လောက်မှာ ကားက ကျောက်မဲ မှာ ရပ်ပါတယ်။ အဲဒီမှာတော့ အရမ်းအေးနေပြီ မြေပြန့်နဲ့ မတူတော့ဘူး အာငွေ့တွေထွက်တယ် နောက် မြူတွေဆိုင်းလို့ ရုတ်တရက် ဒီမြို့လေးကို သူမ နဲ့ အရင်က တစ်ခေါက် အလည်ရောက်ခဲ့ဖူးတာ သတိရတယ်။ ကားရပ်တဲ့ဆိုင်လေးကိုလဲ အဲဒီတုန်းက သူမ နဲ့ဖြတ်သွားရင်း တွေ့ခဲ့ဖူးတာ အမှတ်ရပါတယ်။