Blog Action Day 2009 ~ Climate Change
ဒီလ ေအာက္တိုဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က Blog Action Day 2009 အတြက္ ေန႔ၿဖစ္ပါတယ္။ Blog Action Day 2009 ကို ကမာၻအႏွံ႔က Blog ေပါင္းမ်ားစြာက ႏွစ္တိုင္းပါ၀င္ၿပီး အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ေရးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီႏွစ္မွာလဲ ပါ၀င္တဲ့ blog ေတြက Google Blog, White House.gov, Mashable, Typepad, Live Journal, TUAW စတဲ့ blog နဲ႔ အၿခား နာမည္ၾကီး ဆိုဒ္ေတြ ပါ၀င္ၾကပါတယ္။ မႏွစ္ကေတာ့ ေခါင္းစဥ္က Poverty ၿဖစ္ခဲ့ၿပီး ဒီႏွစ္ အတြက္ကေတာ့ Climate Change ၿဖစ္ပါတယ္။
ကြ်န္ေတာ္လဲ ႏွစ္တိုင္းေရးေနၾကအတိုင္း တတိယေၿမာက္ Blog Action Day ပို႔စ္ အၿဖစ္ Climate Change ကို နည္းပညာ အေၾကာင္းအရာ ဘက္နဲ႔ ႏြယ္ၿပီး ေရးပါရေစ။ အမွန္ေတာ့ ဒီေန႔က ၁၇ ရက္ေန႔ေတာင္ၿဖစ္ေနၿပီး ေနာက္ေတာင္က်ေနပါၿပီ စာေမးပြဲရွိတာနဲ႔ အင္တာနက္ မရွိတဲ့ ေနရာ ေရာက္ေနခဲ့တာေၾကာင့္ ေနာက္က်ေနခဲ့တာပါ။ ဒီေန႔ေတာ့ အမွီေရးလိုက္ပါတယ္။
Do You Know Climate is Changing Now?
စာဖတ္သူေတြ သတိထားမိမလားေတာ့ မသိဘူး အေၾကာင္း အရာတခ်ိဳ႕ကို ေၿပာၿပခ်င္ပါတယ္ အဲဒါေတြက 2004 အကုန္ ဒီဇင္ဘာမွာ အေရွ့ေတာင္ အာရွမွာ Tsunami လို႔ ေခၚတဲ့ ေၿမေအာက္ ငလ်င္ေၾကာင့္ၿဖစ္လာတဲ့ ေရလိႈင္းေတြက လူသိန္းနဲ႔ ခ်ီ သတ္သြားခဲ့ၿပီး သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ဒုကၡေရာက္ေစခဲ့တယ္၊ ေနာက္ အေမရိကန္မွာလဲ ကတ္ထရီနာ မုန္တိုင္းေတြ ၿဖစ္လာတယ္၊ ေနာက္ အသိသာဆံုးကေတာ့ တစ္ခါမွ မၾကံဳဘူးတဲ့ မုန္တိုင္းမ်ိဳးနဲ႔ ၿမန္မာ ႏိုင္ငံကို ၀င္တိုက္သြားၿပီး လူေပါင္း သိန္းခ်ီေသေစခဲ့တဲ့ နာဂစ္ လို မုန္တိုင္းလဲၿဖစ္လာတယ္။ မၾကာဘူး တရုတ္ စီခႊ်မ္မွာလဲ ငလ်င္ အၾကီးအက်ယ္လႈပ္ခဲ့တယ္။
ဒီရက္ပိုင္း အတြင္းမွာပဲ ဖိလစ္ပိုင္မွာ မုန္တိုင္းတိုက္သြားတယ္၊ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ အေမရိကန္ပိုင္ ဆာမို၀ါ ကြ်န္းေတြမွာ ငလ်င္နဲ႔ လိႈင္းရိုက္သြားတယ္။ ထိုင္၀မ္ကိုလဲ မုန္တိုင္း ၀င္ခဲ့တယ္ ေနာက္ရွိေသးတယ္ ဆစ္ဒနီမွာလဲ သဲမုန္တိုင္း၀င္တယ္၊ အေမရိကန္မွာ ေတာမီးေတြေလာင္ခဲ့တယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ ေၾကာက္စရာပါပဲ အရင္တုန္းက လူအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ေသတယ္ဆိုတာ စစ္ၿဖစ္မွ ေသတာပါ။ အခု ဆယ္စုႏွစ္ပိုင္း အတြင္းမွာေတာ့ ရာသီဥတုက သတ္လို႔ ေသတဲ့လူေတြက ႏွစ္တိုင္း အရမ္းမ်ားမ်ားလာပါၿပီ.. အဲဒီ လူသတ္ေကာင္ ရာသီဥတု ရဲ႕ ေနာက္မွာေရာ ဘယ္သူရွိေနတာလဲ ေသခ်ာ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေတြပဲ လုပ္ခဲ့တာပါ။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ ေန႔တိုင္း လူသတ္ေနၾကတယ္။ သူမ်ား မိသားစုေတြကို အိုးမဲ့ အိမ္မဲ့ ၿဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနၾကတယ္။ သူမ်ား မိသားစုေတြကိုလဲ ၿပိဳကြဲေအာင္ လုပ္ေနၾကပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ မလိုအပ္ပဲနဲ႔ ေန႔တိုင္း စြမ္းအင္ေတြ သံုးပစ္ၾကတယ္၊ ကမာၻၾကီးကို အမိႈက္ပံုနဲ႔ တူလာေအာင္ လုပ္ေနၾကပါတယ္။ အဲဒီ အက်ိုးဆက္က ရာသီဥတုေတြ ေဖာက္ၿပန္လာၿပီး လူေတြ အစုလိုက္ေသၾကရတယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ပါဦး နာဂစ္ တုန္းက၊ ဆူနာမီေတြ ၿဖစ္တုန္းက၊ ငလ်င္ေတြလႈပ္တုန္းက လူေတြ သန္းခ်ီၿပီး ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ေသခဲ့ၾကရတာ အဲဒီထဲက လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ေလာက္က ကိုယ့္ပေရာဂ မကင္းပဲ ေသခဲ့ၾကရလဲ။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေန႔တိုင္း တီဗီ အစီအစဥ္ေတြကို ၾကိဳက္သည္ၿဖစ္ေစ မၾကိဳက္သည္ၿဖစ္ေစ ဖြင့္ထားခဲ့တယ္၊ မလိုအပ္ပဲ ဆိုင္ကယ္ေတြ ကားေတြသံုးခဲ့ၾကတယ္၊ ေလထု၊ ေၿမထု၊ ေရထု ကို ညစ္ညမ္းေစတဲ့ ပစၥည္းေတြကို သံုးခဲ့ၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြ လက္ရွိသံုးေနတဲ့ စြမ္းအင္အမ်ားစုက ၿပန္လည္ ၿပည့္တင္းၿမဲ စြမ္းအင္က အနည္းငယ္သာပါပါတယ္ အမ်ားစုကေတာ့ ေရနံ၊ ေက်ာက္မီးေသး၊ ထင္း စတဲ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာမွ ၿပန္ၿပည့္ႏိုင္တဲ့ စြမ္းအင္ေတြကို အဓိက သံုးခဲ့ၾကတယ္။
ေနာက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သံုးခဲ့သမ်ွတြက ကမာၻေပၚမွာ သူ႔အတိုင္း က်န္ေနခဲ့တာ မဟုတ္ပဲ အဆိပ္ ဓာတ္ေပါင္းေတြ အၿဖစ္ေၿပာင္းလဲပါတယ္။ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ေတြ ၿဖစ္လာတယ္၊ ကြ်တ္ကြ်တ္အိတ္လို မပ်က္ဆီးႏိုင္တဲ့ ၿဒပ္ထုေတြ ၿဖစ္လာတယ္၊ ေနာက္ အိုဇုန္းလႊာေတြကို ဖ်က္ဆီးလာတယ္။ အဲဒါေတြရဲ႕ အက်ိဳးဆက္က ႏွစ္တိုင္း အပူခ်ိန္တက္လာၿပီး ေရခဲေတာင္ေတြ အေရေပ်ာ္ၿပီး ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာၿပင္ ၿမင့္တက္လာတယ္၊ ေတာမီးေတြ ခဏခဏေလာင္လာတယ္၊ ေလဆင္ႏွာေမာင္းလို အရာေတြ ခဏခဏၿဖစ္လာတယ္၊ မိုးၾကိဳးမၾကာခဏပစ္တာေၾကာင့္ လူေတြေသလာတယ္…. စသၿဖင့္ အမ်ားၾကီးပါ။
ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာၿပင္ ၿမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ ေမာ္လဒိုက္လို ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာၿပင္ထက္ ၁ မီတာ ကေန ၄ မီတာေလာက္ အထိသာ ၿမင့္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ေနရာေတြ၊ ကြ်န္းေတြ က မၾကာခင္မွာ အႏၱရာယ္ေတြ႔လာ ရပါေတာ့မယ္။ ပင္လယ္ကမ္းရိုးတန္းေဒသေတြက မုန္တိုင္းမၾကာခဏ တိုက္တာကို ခံစားရမွာ ၿဖစ္ၿပီး ကုန္တြင္းပိုင္းေတြမွာ မိုးေခါင္ေရရွား ၿဖစ္လာပါမယ္ ေနာက္ သဲမုန္တိုင္း အၾကီးစားေတြတိုက္ခတ္ၿပီး ကႏၱရေတြရဲ႕ ဧရိယာေတြက အဆမတန္က်ယ္ၿပန္႔ လာမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ၿပန္ေရႊ႕ေၾကာေနရာေတြမွာ စေကးၾကီးမားတဲ့ ငလ်င္ေတြ မၾကာခဏလႈပ္လာမွာ ၿဖစ္ၿပီး မီးေတာင္ေတြ၊ ဆည္ေတြ က်ိဳးေပါက္တာမ်ိဳးေတြ ၿဖစ္လာပါမယ္။
ဒါဆိုမိတ္ေဆြက ေၿပာပါလိမ့္မယ္ carbon footprint ေတြ ကမာၻကို ညစ္ညမ္းေအာင္ လုပ္ေနတာ ကိုယ္တစ္ေယာက္ထဲမွာ မဟုတ္ပဲ ကို္ေၿပာင္းလိုက္ရံုနဲ႔ ဘာထူးလာမွာလဲေပါ့… မဟုတ္ပါဘူး တစ္ေယာက္က ဆင္ၿခင္ရင္ တစ္ေယာက္စာ အက်ိဳးရွိပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေန႔စဥ္လူေနမႈ ဘ၀ထဲက အက်င့္တခ်ိဳ႕ကို ေၿပာင္းလိုက္ရံုပါပဲ။ အဲဒီလို ေၿပာင္းလိုက္တဲ့ အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဘာမွ မထိခိုက္သြားသလို အၿခား ကမာၻၾကီးနဲ႔ ကမာၻေပၚက သတၱ၀ါေတြကိုလဲ ကယ္ဆယ္ရာေရာက္မွာ အမွန္ပါပဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ စေၿပာင္းလိုက္ၾကရေအာင္ပါ။
Things You Can Do About Climate Change Right Now
Climate_Change_by_0veritas0
1. အၿပင္သြားမယ္ဆိုရင္ လိုင္းကား ကို အမ်ားဆံုးအသံုးၿပဳပါ။ လိုအပ္မွ ကိုယ္ပိုင္ကားကို သံုးပါ။
2. ရံုးသြားတိုင္း ferry ကို အသံုးၿပဳပါ။ မလိုအပ္ပဲ ေလာင္စာကုန္ႏိုင္တဲ့ ကိုယ္ပိုင္ကား မသံုးပါႏွင့္။
3. ရံုးေတြ ေက်ာင္းေတြ မွာလဲ လိုအပ္မွ print ထုတ္ပါ… မလိုအပ္ပဲ ထုတ္လိုက္တဲ့ စာရြက္ေတြတိုင္းက သစ္ပင္ေတြ ခုတ္ထားၿပီးမွ ရတာဆိုတာ မေမ့ပါနဲ႔။
4. မလိုအပ္ပဲ ကြန္ပ်ဴတာ၊ တီဗီေတြ မဖြင့္ပါနဲ႔ စက္ေတြကို မသံုးၿဖစ္ရင္ ပလပ္ၿဖဳတ္ထားပါ ပလပ္မၿဖဳတ္ထားရင္ မဖြင့္သည့္တိုင္ေအာင္ စြမ္းအင္ ေတြ ကုန္ပါတယ္။ အၿပင္သြားမယ္ဆိုတိုင္း မိန္း switch ခ်သြားပါ။
5. ထမင္း၊ ဟင္းေတြ ခ်က္တဲ့ အခါ လိုသေလာက္တာ ခ်က္ပါ။ ဆာသေလာက္သာ ထည့္စားပါ။
6. ကြ်တ္ကြ်တ္အိတ္ အစားထိုးသံုးပါ။ စကၠဴအိတ္ ၿခင္း စတာေတြကို သံုးပါ။
7. စြမ္းအင္ အသံုးၿပဳမႈကို ေလ်ာ့ခ်ပါ၊ အရာ၀တၳဳတိုင္းကို ၿဖစ္ႏိုင္သမွ်ၿပန္သံုးပါ၊ recycle ၿပန္လုပ္ပါ။ စကၠဴ၊ အလူမီနီယမ္ လို အရာေတြက recycle ၿပန္လုပ္လို႔ ရပါတယ္။ Glass ကိုလဲ လုပ္လုိ႔ရပါတယ္ Glass က ၿပန္သန္႔စင္ရင္ မူလ အရည္အေသြးအတိုင္း ၿပန္ရႏိုင္တဲ့ သတိၱရွိပါတယ္။
8. သစ္ပင္မ်ားမ်ား စိုက္ပ်ိဳးပါ။
9. Electronic ပစၥည္းမ်ား၊ ကြန္ပ်ဴတာ ပစၥည္းမ်ား ၀ယ္တိုင္း Energy Star logo ပါတာကို ေရြး၀ယ္ပါ။ (လိုဂိုကို အေပၚတြင္ ၿပထားသည္)
10. Monitor ၀ယ္တိုင္း စစ္ပါ PVC, Mercury, Arsenic မပါတာမ်ိဳးေတြ ကိုသာ၀ယ္ပါ။
11. Laptop ေတြမွာ မလိုအပ္ပဲ battery မသံုးပါနဲ႔။
12. ကြန္ပ်ဴတာ သံုးတိုင္း screen ကို DIM လုပ္ထားပါ။ ခဏေလာက္မသံုးေသးရင္ monitor, screen ကို ပိတ္ထားပါ။
13. စာရင္းဇယားေတြ မွန္သမွ်ကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ စာရြက္မသံုးပဲ ကြန္ပ်ဴတာသံုးၿပီးလုပ္ပါ။
14. ေစ်း၀ယ္တိုင္း၊ စာအုပ္၀ယ္တိုင္း အြန္လိုင္းက (ၿဖစ္ႏိုင္လ်င္) ၀ယ္ပါ။ အၿပင္ထြက္ ၀ယ္လ်င္ ကုန္မယ့္ ေလာင္စာဆီ၊ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ မ်ား ေလ်ာ့နည္းသြားပါမယ္။
15. ဖုန္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ laptop ေတြမွာ မသံုးရင္ WiFi, Bluetooth ကို ပိတ္ထားပါ။ 3G Network ကိုလဲ မသံုးရင္ပိတ္ထားပါ။ Screen Brightness ေလ်ာ့ထားပါ Battery လဲ ၾကာၾကာခံတဲ့ အၿပင္ စြမ္းအင္ေခြ်တာရာလဲ ေရာက္ပါတယ္။
16. ေရကို ေခြ်တာသံုးႏိုင္ေအာင္ ေလ့က်င့္ပါ။
17. မီးပ်က္လ်င္ ဖေယာင္းတိုင္ ကိုသံုးပါ လိုအပ္မွ inverter, မီးစက္ ကိုသံုးပါ။
18. ကမာၻၾကီး စိမ္းလန္းဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အေၾကာင္းကို မိတ္ေဆြေတြ၊ ကေလးေတြ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြကို ေၿပာၿပေပးပါ။
19. FaceBook, Twitter လိုေနရာေတြမွာလဲ ေၿပာၿပေပးပါ။ ၀ါသနာ တူသူငယ္ခ်င္းေတြ စုၿပီး သစ္ပင္စိုက္ပါ။ ပတ္၀ိုင္းက်င္ကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ထိန္းသိမ္းပါ။
20. ကမာၻၾကီး စိမ္းလန္းေနဖို႔ သင့္ေပၚမွာ အမ်ားၾကီး မူတည္ေနတယ္ဆိုတာ သတိရေပးပါ။
Blog Action Day 2008
Blog Action Day 2008 ~ Poverty
Blog Action Day 2007
Blog Action Day 2007 ~ Enviroment
Talkii said,
Wrote on October 18, 2009 @ 1:16 pm
Thanks for sharing. I’ve noticed when I visit other blogs. But I didn’t pay attention to it. I just know about it now.
Btw, You can write better than last years. Keep me posted. Cheers.
ppt said,
Wrote on October 18, 2009 @ 8:45 pm
thankx, let me copy ur blog to my facebook and webs.
Ko Nyan said,
Wrote on November 6, 2009 @ 10:33 am
A Nice Post. Very useful for us all and for our planet. We must save our planet as possible as, even we only can do a bit. Carry on bro.