ဒီေန႔ေတာ့ အားေနလို႔ဗ်ာ.. လူအၿမင္ကတ္ မယ့္စာမ်ိဳးေရးၾကည့္ဦးမယ္။ ၿမန္မာ ဘေလာ့ဂ္ေတြ အေၾကာင္းေပါ့။ ဘယ္ကစရရင္ ေကာင္းမလဲ မသိလို႔ copy right ကေနပဲ စေတာ့မယ္ဗ်။ ၿမန္မာ ဘေလာ့ဂ္ေတြမွာ ၿပသနာ အၿဖစ္ဆံုးက ပို႔စ္ကူးတယ္ဆိုတဲ့ ၿပသနာပဲၿဖစ္မယ္ထင္တယ္။ ကူးတယ္ဆိုတာကလဲ တစိတ္တပိုင္း တင္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ အားလံုး ဧ သည္ မေရြးတူတယ္။ ေနာက္ မူရင္းေရးတဲ့သူ credit link မထည့္တာကေနစတာပဲ။

မ်ားေသာ အားၿဖင့္ေတာ့ အဲဒီလိုတင္တဲ့သူ အမ်ားစုက forward mail ကေန ရတာကို ၿပန္ share လုပ္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵနဲ႔ တင္ရင္း မူရင္းေရးသူနဲ႔ ရန္ၿဖစ္ရတာပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ မူရင္း link လဲမသိေတာ့ မထည့္ၾကေတာ့ဘူးေပါ့.. တခ်ိဳ႕ၾကေတာ့လဲ မူရင္းေရးတဲ့ ဆိုဒ္ကေန ေပၚတင္ကို ကူးခ်တာလဲရွိတယ္။ Forward mail ေတြကို ဘယ္သူေတြ စစၿပီးပို႔တယ္ မသိေပမယ့္ ေရာက္လာလိုက္ရင္ မူရင္း ေရးတဲ့ ဆိုဒ္ လင့္ခ္ မထည့္ၾကတာပဲ ေတြ႔ေနရတယ္။ ၿပီးေတာ့ လာေသးတယ္ ဒီစာကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး အၿမန္ဆံုး forward, share လုပ္ၾကပါတုိ႔။ ဒီစာကို forward လုပ္ရင္ စာထဲက ဆင္းရဲေနတဲ့သူေတြ အလွဴေငြ ဘယ္ေလာက္ရတယ္တို႔ကလဲ ပါေသးတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ေရးထားတဲ့ Google Buzz ပို႔စ္တုန္းကလဲ forward ေမးထဲ ပါသြားေသးတယ္။ ဘယ္သူပို႔တယ္လဲ မသိပါဘူး ပို႔တုန္းကလဲ ကြ်န္ေတာ့္လင့္ မပါဘူး။ လူေတြကလဲ ခက္တယ္ တစ္ခုခု မေကာင္းေၾကာင္းဆို forward လုပ္တာ သိပ္ၿမန္တယ္။ ေနာက္ Ning ဆိုဒ္ေတြမွာလဲ ၿပန္တင္ၾကတယ္။ အဲဒီမွာ ၿပသနာကစတယ္ Google က သူ႔ ဟာကြက္ေတြရက္ပိုင္းအတြင္းၿပင္တယ္.. web မွာက ၿပင္စရာရွိရင္ အရင္ software ေလာကနဲ႔ မတူပဲ ခ်က္ခ်င္းၿပင္လိုက္လို႔ရတယ္။ Software က user ေတြဆီကို patch ေတြေရာက္ေအာင္ ပို႔ေနရေသးတယ္။ အဲဒီမွာ Ning ဆိုဒ္တစ္ခ်ိုဳ႕မွာကြန္မန္႔ေတြေတြ႔တယ္ အမွားေတြေရးတယ္ဆို ၿပီးေၿပာတာလဲရွိတယ္။

ဆိုဒ္တစ္ခုမွာဆို သူကိုယ္တိုင္ေရးတာပါဆိုၿပီး အေအာ္ခံရေသးတယ္။ အဲဒီမွာ ၿပသနာ ထပ္ၿဖစ္တယ္ credit link မထည့္လဲကူးခ် ဘာမွသိပ္မခံစားရပါဘူး ကိုယ္တိုင္ေရးတဲ့ သူကို ခိုးခ်ပါတယ္ဆိုၿပီး လူသိရွင္ၾကား ေအာ္ခံလိုက္ရေတာ့ ၿပသနာ ဆံုးေအာင္ ရွင္းရေတာ့တယ္။ အမွန္ေတာ့ date ကအစ ကြ်န္ေတာ္ေရးတာက ၈ ရက္ေလာက္ပိုေစာေနတာပါ။ တစ္ဖက္ကလဲ သူနဲ႔ သူ႔ဆရာနဲ႔ ေပါင္းေရးထားတာေၿပာတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ကို ၿငင္းတဲ့သူက သူအမွန္လို႔ကို ယံုၾကည္ေနေတာ့ ပံုမွန္မဟုတ္ေတာ့ဘူး ၾကားလူၿဖစ္တဲ့ သူ႔ဆရာ ကို ဆက္စံုစမ္းၿဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့မွ အဲဒီ ဆရာ ဆိုတဲ့ ပုဂိဳလ္က ကြ်န္ေတာ့္ ဆိုဒ္ကေနကူးသြားၿပီး သူေရးသလိုလို နဲ႔ ေပးတာၿဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ေၿပလည္သြားပါတယ္။ ( ၿပသနာနဲ႔ ဘာမွမဆိုင္တဲ့ ကိုေဇာင္း ကိုေတာင္ အကူအညီေတာင္းရေသးတယ္)

ေနာက္ blog ေလာကမွာက ေတြ႔မိတာ သူမ်ားစာတင္ မဟုတ္ သူမ်ားတင္ထားတဲ့ ဓာတ္ပံု လဲကူးခ်တတ္ၾကေသးတယ္။ အခုေတာင္ ကိုညီလင္းဆက္ ရဲ႕ blog က သၾကၤန္တံုးကပံုကို Myanmar Newsweek ဆိုတဲ့ ဂ်ာနယ္က ကူးခ်ၿပီး သူတို႔ သတင္းေထာက္ရိုက္ထားတာပါ ေၿပာေနလို႔တဲ့။ ဂ်ာနယ္နာမည္ အတိအက်ေရးရတာ စိတ္မရွိပါနဲ႔ သိကၡာမရွိတဲ့ သူေတြမို႔ ထည့္ေရးပါတယ္။ ခြင္မေတာင္းပဲ ယူသံုးမိပါတယ္ဆို ၿပီးႏိုင္ေပမယ့္ အခုလို သူခိုးက လူၿပန္ဟစ္တာကေတာ့ လြန္တယ္ထင္တယ္ဗ်ာ။ ေနာက္ အဲဒီတုန္းကလဲ ေသာင္းေသာင္းၿဖၿဖ ၾကိဳဆိုၾကလုိ႔ ဆိုၿပီး ဘေလာ့ဂ္တစ္ခုမွာ ေတြ႔လိုက္ေသးတယ္။ အံ့ၾသတာက အဲဒီ ဘေလာ့ဂ္မွာ ၀င္ေရးထားတဲ့ အၿမင္မတူတဲ့ အက်ိဳးသင့္၊ အေၾကာင္းသင့္ေရးထားတဲ့ comment ေတြကို စာေရးသူကိုယ္တိုင္က မေလးစားဘူးလို႔ ထင္တယ္၊ ေနာက္ ကိုယ္တိုင္မၿမင္ရတဲ့ ကိစၥကို တရားေသယူထားတာကိုလဲ အံ့ၾသတယ္.. ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ဘာမွမေၿပာလိုဘူး စာေရးေနတဲ့သူရဲ႕ စိတ္ကို သူ႔ blog post ဖတ္ၿခင္းအားၿဖင့္ ခန္႔မွန္းလို႔ရတယ္ ဆိုတာေတာ့သိတယ္။

အခု တစ္ပိုဒ္ကေတာ့ နည္းပညာ ဘေလာ့ဂ္ေတြ ဆိုတာေတြ အေၾကာင္းေရးလိုက္မယ္ဗ်ာ.. ဘေလာ့ဂ္ေတြမွာ နည္းပညာ ေရးတာေတြလဲ ရွိတယ္။ အမ်ားစု ကြ်န္ေတာ္ မၾကိဳက္တာက ႏိုင္ငံၿခား blog က စာမ်ိဳးကို ဘာသာၿပန္ေရးရင္ source link မထည့္ၾကတာပဲဗ်။ Tutorial လို မ်ိဳးေတြ ၿမန္မာလိုၿပန္ေရးၾကတာေတြ႔တယ္ ဖတ္တဲ့သူအတြက္လဲ ၿမန္မာလို ဖတ္ရေတာ့ အက်ိဳးရွိတယ္ ဒါေပမယ့္ မူရင္းလင့္ခ္ မထည့္ထားဘူးဗ် ေမ့က်န္တာမ်ိဳးလဲ မဟုတ္ဘူး အားလံုးကို မပါတာ ဆိုေတာ့ ကိုယ္တိုင္ အထင္ၾကီးခံခ်င္တာမ်ိဳးပဲလားေတာ့ မသိဘူး။ မူရင္းေရးတဲ့သူရဲ႕ အခ်ိန္၊ ၾကိဳးစား အားထုတ္မႈကိုေတာ့ link ေလးထည့္ၿပီး ေဖာ္ၿပေပးတာ အပန္းလဲ မၾကီးသလို ဆက္ၿပီး အမ်ားၾကီးဖတ္ခ်င္တဲ့ စာဖတ္သူအတြက္လဲ အက်ိဳးရွိပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ေလာက္က IC unplugged ေခြထဲမွာ ကိုေလးၿဖဴ ေၿပာသလို မူရင္းနဲ႔ ေကာ္ပီ/translate နဲ႔ ၾကိဳးစား အားထုတ္မႈၿခင္း တူပါတယ္လို႔ေတာ့ လာမေၿပာနဲ႔ဗ်ာ။ မယံုဘူး။ သူမ်ား စာကို ဘာသာၿပန္ရင္၊ ဓာတ္ပံုကိုယူသံုးရင္ မူရင္း author ကို အသိအမွတ္ၿပဳရမွာက က်င့္၀တ္ပဲ။ တစ္ခါကလဲ ning ဆိုဒ္တစ္ခုမွာ ေတြ႔တယ္ PSDTut က photoshop tutorial ေတြကို ဘာသာၿပန္ၿပီးေတာ့ ကိုယ္တိုင္ေရး ပံုစံနဲ႔ ေရးသလိုလိုေတြ႔ရေသးတယ္။ အရင္က ကြ်န္ေတာ္လဲ ၿပန္တြင္းထုတ္ magazine မွာ သတင္းေဆာင္းပါးမ်ိဳးေရးေသးတာပဲ hyper-link ထည့္လို႔ မရလဲ ေအာက္ဆံုးမွာ Ref : နဲ႔ link ေတြအကုန္ထည့္ေပးတာပဲ။ ကြ်န္ေတာ့္စာကို သူမ်ား ကူးခ်တာ မၾကိဳက္လို႔ ကိုယ္တိုင္လဲ ref လုပ္ရင္ credit ၿပန္ေပးၿဖစ္တာပဲ။ ရွင္းရွင္းေလးပါ ကိုယ္ခ်င္းစာတတ္ဖို႔ ပဲလိုတယ္။

ေနာက္ ကြန္ပ်ဴတာ သမားေတြ blog ေရးၾကတာမွာ ဘာမွန္းမသိတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြလဲရွိပါေသးတယ္။ ေၿပာရတာေတာ့ ခက္တယ္ဗ်ာ ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲဆိုေတာ့ ဥပမာ ကြ်န္ေတာ္ project တစ္ခုအေၾကာင္း blog မွာ (link) တင္ၿပီထားလိုက္ ေနာက္ ၂၄ နာရီ မၿပည့္ခင္ အတြင္းမွာပဲ ကြ်န္ေတာ္ project မွာပါတဲ့ feature အခ်ိဳ႕ကို ဘယ္လိုလုပ္တယ္ဆိုတာ အၿခား blog တစ္ခုက တင္လာတာမ်ိဳးလဲ ရွိတယ္။ ဆိုလိုတာကဗ်ာ ကြ်န္ေတာ္လုပ္ထားတဲ့ project မွာသံုးတာေတြကို လ်ိဳထားခ်င္တယ္ ဆိုလိုတာ မဟုတ္ဘူးခင္ဗ် ကြ်န္ေတာ့္ အလုပ္ကလဲ front-end ပါ viewsource ၾကည့္ရင္ အကုန္ၿမင္ရပါတယ္ compile လုပ္လို႔ရတာမ်ိဳးလဲမဟုတ္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ plug in ေတြဆို အြန္လိုင္းမွာ pro ေတြေရးထားတဲ့ tutorial ေတြ တပံုၾကီး။

အဲဒါမ်ိဳးမွာ ဒီေန႔ေရး ေနာက္ေန႔ အဲဒါမ်ိဳး ဘယ္လိုလုပ္တယ္ဆိုၿပီး အၿခား ဘေလာ့ဂ္မွာ ၁ ခါလဲ မဟုတ္ ၂ ခါလဲ မဟုတ္ေတြ႔လာရေတာ့ လန္႔လာတယ္။ မေရးပါနဲ႔လို႔ေၿပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါဘူး ေရးပါ ကိုယ္ၾကိဳက္ရာေပါ့ personally ေၿပာခ်င္တာက ကြ်န္ေတာ္အခုေရး ေနာက္ မၾကာခင္ ဘယ္လိုလုပ္တယ္ဆိုၿပီးေရးဆိုေတာ့ အံ့ၾသလာတယ္။ အမွန္ေတာ့ သူတို႔ေတြဆိုတာက လူခ်င္းလဲ ခင္ၾကတယ္ သင္ဆရာ မဟုတ္ေပမယ့္ ၿမင္ဆရာလို႔ လဲ ေၿပာလို႔ရတယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြေတြ႔လာရေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ေလးစားမူက်က်သြားတယ္။ တိုက္ဆိုင္တာမ်ိဳးမဟုတ္တာ ေသခ်ာပါတယ္ ဆိုေတာ့ အၾကိမ္ေပါင္း အမ်ားၾကီးကေတာ့ တိုက္ဆိုင္ဖို႔ မၿဖစ္ႏိုင္ဘူးေလ။ အၿခား tech blog ဖတ္သူအေနနဲ႔လဲ ရိပ္မိတဲ့သူရွိခ်င္ ရွိလိမ့္မယ္။ ဒါမ်ိဳးက ethic နဲ႔ ေနာက္ အားနာတတ္မႈနဲ႔ ဆိုင္မယ္ထင္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္လဲ အဲဒါမ်ိဳး ကြ်န္ေတာ္လဲ ၿဖစ္ဖူးပါတယ္ အရင္က ေလးစားတဲ့ tech blogger အကိုတစ္ေယာက္ ဘေလာ့ဂ္မွာ photo software တစ္ခုအေၾကာင္း ေရးထားတာေတြ႔တယ္။ ၿဖစ္ခ်င္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ကလဲ ညဘက္ကတည္းက အိမ္ကစက္မွာ ေရးထားၿပီးသား၊ ဓာတ္ပံုေတြ ၿဖတ္ထားၿပီးသား အင္တာနက္ကေဖးေရာက္ရင္ တင္ဖို႔ notepad .txt နဲ႔ ကူးလာတုန္းမွ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ေတြ႔တယ္ ဒါနဲ႔ မတင္ေတာ့ပဲထားလိုက္တယ္။ ၿမန္မာ blog ေတြဆိုတာ အရင္ထက္မ်ားလာတယ္ ဆိုေပမယ့္ နဲနဲေလး ႏိုင္ငံၿခားနဲ႔ ယွဥ္ရင္ ေသးေသးေလးပါ။ ႏိုင္ငံၿခား blog ေတြမွာေတာင္ Google က product အသစ္ထုတ္လို႔ သတင္းတင္တာခ်င္းတူေပမယ့္ အခ်ိန္ကာလ နဲ႔ မသက္ဆိုင္တဲ့ post မ်ိဳးေတြမွာ သူတို႔ တစ္ဖက္နဲ႔ တစ္ဖက္ မတူေအာင္ ေရွာင္ၾကတယ္။ Smashing Magazine မွာ Minimalism Design အေၾကာင္းတင္ရင္ အၿခား design blog အားလံုးမွာ Minimalism အေၾကာင္း မတင္တာကို သတိထားမိမလား။ သူတို႔ တင္ရင္လဲ ေနာက္ ၁ ပတ္ ၂ ပတ္ေလာက္ၾကာမွ တင္ၾကတယ္။

Blog ေလာကကေတာ့ ရႈပ္ပါတယ္.. ေအးေအးေဆးေဆး ေနတာေကာင္းပါတယ္။ blogger ေတြအေနနဲ႔လဲ blogger ethic ရွိရင္ လိုက္နာေနရင္ အေကာင္းဆံုးေပါ့ဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ethic ေတြဘာေတြ မလိုက္နာပါဘူး ဘာေတြလဲ မသိဘူး။ ကိုယ္ခ်င္းစာ တရား၊ ကိုယ့္ကို လာလုပ္ရင္ မၾကိဳက္တာကို သူမ်ားသြားမလုပ္ဖို႔ နဲ႔ပဲ စဥ္းစားတယ္။ ေသခ်ာၾကည့္ေတာ့ အဲဒီလုိလုပ္တာက လူအဖြဲ႕ အစည္းက ethic ဥပေဒေတြ သိစရာမလိုပဲ လိုက္နာၿပီးသားၿဖစ္ေနတယ္။ ေတာ္ၿပီဗ် ေနာက္မွပဲ Blogosphere ၾကီး အေၾကာင္းဆက္ေၿပာေတာ့မယ္။ Happy Blogging!!